Bir ayı daha geride bırakırken, ayın son günlerinde yağan yağmurla birlikte havalar serinlemeye başladı; en azından Ankara’da durum böyle.

Maalesef İran-Amerika savaşı yeniden kızıştı ve iki ülke de masaya oturmaya ya da daha doğru bir ifadeyle taviz vermeye yanaşmıyor. Amerika, İran’ın petrol ekonomisine dayalı yapısını bilerek buradan zayıflatma ve ülkeyi çıkmaza sokma stratejisi izliyor. İran ise Amerika’daki ara seçimlerde Trump aleyhine lobi faaliyetleri yürüterek seçimi kaybettirmeye ve İsrail kaynaklı başlayan bu savaşın Amerikan halkını ilgilendirmediğini söyleyerek ABD yönetimini sıkıştırmaya çalışıyor.

Benim gözümden baktığımızda, tarafların anlaşmaya varamaması hem kendileri hem de dünya ekonomisi açısından ciddi riskler barındırıyor. Pandemi sonrası parasal genişlemeden kaynaklanan küresel enflasyonla mücadele süreci devam ederken petrol fiyatlarının yükselmesi, maliyet enflasyonunu yeniden alevlendirecektir.

Özellikle ölçek olarak küçük ekonomiye sahip ülkeler, elinde çok daha fazla politika aracı bulunan ve doların rezerv para olmasının sağladığı devasa gücü kullanan ABD gibi ülkelere kıyasla bu süreçten çok daha olumsuz etkileniyor. Açıkçası bu ülkelerin başında da biz geliyoruz. Hem petrol fiyatlarındaki artışın getireceği ek maliyetler hem de jeopolitik konumumuz nedeniyle ülkemize gelen turist sayısının azalabileceğini düşünüyorum.

Türkiye’deki Enflasyon Tartışmaları ve Ekonomi Politikaları

Hazır konuya değinmişken, çok da bağımsız olmayan başka bir meseleye geçeyim.

Son zamanlarda çevremde insanların enflasyon konusunda TÜFE verilerinden bağımsız olarak %40, %50 gibi oranlar telaffuz ettiklerine şahit oluyorum. Baştan söyleyeyim: Ben TÜFE’nin açıkladığı rakamdan çok farklı bir oran olduğunu düşünmüyorum. Belki birkaç puanlık sapma olabilir ancak bu kadar geniş kapsamlı bir veride tamı tamına doğru rakamı bulmak zaten neredeyse imkânsız. Enflasyonun %30 değil de belki %32 olduğunu söyleyebiliriz ancak bunun çok üzerinde gerçekleştiğini düşünen tarafta değilim.

Sebebini basitçe anlatmak gerekirse enflasyon rakamı, bölgesel veya belirli bir ürün grubu üzerinden değil; tüm ülke genelini ve pek çok kalemi kapsayan ortak bir sepet üzerinden hesaplanıyor.

Birkaç yıl önce ev fiyatları ve kiralar anormal şekilde artarken meyve ve sebze fiyatları daha istikrarlı seyredebiliyordu. Günümüzde ise ev fiyatlarındaki artış yavaşlarken sebze fiyatları anormal seviyelere çıkabiliyor. Vatandaş da bu değişimler arasında doğal olarak kendi hayatında en fazla karşılaştığı fiyat artışlarına odaklanarak “bence bu oran”, “bence şu oran” şeklinde tahmin yürütüyor.

Anadolu’nun bazı ilçelerinde 8-9 bin TL’ye kirada oturan memurlar olduğunu da biliyorum, İstanbul’da aynı nitelikteki bir evin kirasının 50 bin TL olduğunu da… Artışlar oran üzerinden gerçekleştiği için İstanbul gibi metropollerde nominal rakamlar sürekli anormal noktalara ulaşıyor. Ancak ekonomideki her ürün ve hizmet aynı oranda ve aynı hızda artmıyor.

Her ne kadar insanların bu yaklaşımını tamamen haklı bulmasam da politika yapıcıların da bu süreçte sınıfta kaldığını kabul etmek gerek.

Genel seçimlerin ardından Mehmet Şimşek ve yeni Merkez Bankası Başkanı ile birlikte hızlıca aksiyon alınarak kamuoyuna “bir şeyler değişecek” izlenimi verildi. Fakat sert bir parasal sıkılaşma yerine, kademeli olarak sertleşen ancak nihayetinde hâlâ yeterince güçlü olmayan bir politika tercih edildi. Adeta “kimseyi zor durumda bırakmadan en fazla biraz dertlendirelim” yaklaşımı benimsendiğinden, enflasyon günümüzde %30’lu seviyelerin altına bir türlü kalıcı olarak inemedi.

Bu eleştirilerimle birlikte, politika yapıcıların yanlış adımlar attığını düşünsem de enflasyonun düşüşünü engelleyen ve yönetimlerin elinde olmayan üç temel dışsal şoku da göz ardı etmemek gerekiyor:

  • Şubat Depremi: Koca bir bölgenin yerle bir olması, on binlerce canın yitirilmesi ve bunun sonucunda devletin büyük bir ekonomik yük altına girmesi.
  • 2025 Yılındaki Kuraklık: Son 50-60 yılın en kurak dönemlerinden birinin yaşanmasıyla birlikte gıda arzında ortaya çıkan büyük şok ve bunun fiyatlara yansıması.
  • Jeopolitik Çatışmalar: Yanı başımızda Filistin-İsrail çatışmalarıyla başlayıp daha sonrasında İran-Amerika savaşına kadar uzanan süreçte Brent petrolün varil fiyatının 60 dolardan 120 dolar seviyelerine kadar çıkması. Bu durum, ülkemizin yıllardır en zayıf ekonomik ayaklarından biri olan enerji ithalatının ve dolayısıyla maliyetlerin fiyatlara yansıması etkisini artırdı.

Maalesef bu ülkede yaşadığımız tartışma ortamı nedeniyle tekrar belirtme ihtiyacı hissediyorum: Bu söylediklerim tamamen bir durum analizidir; herhangi bir güzelleme veya yerme amacı taşımamaktadır.

Enflasyonun %30 seviyelerinde uzun süredir takılıp kalması, bana göre hem politika yapıcıların hatalarının hem de dışsal şokların bir bileşimidir. Kişisel tahminim; bu olumsuz faktörlerden birkaçı bile yaşanmasaydı enflasyon %20-23 seviyelerine gerileyebilirdi. Eğer politika yapıcılar maliye politikalarıyla da desteklenen gerçek anlamda güçlü bir enflasyon mücadelesi verseydi, bu yıl sonunda enflasyonun %15-17 seviyelerine indiğini görmek de bana göre ulaşılmaz bir hedef değildi.

Ayın Muhasebesi: Okuma, Yazılım ve Yatırımlar

Peki benim ayım nasıl geçti?

Aslında bu ayı daha çok kitap okumaya ayırmak istiyordum fakat hedeflediğim seviyeye ulaşamadım. Hatta başladığım bir finans kitabını bir haftadır bitiremedim; hâlâ yarısındayım.

Buna karşılık vaktimin önemli bir bölümünü kendi yazılım projelerime ayırdım. “Tamam, bu program bitti.” diyorum; ardından aklıma yeni bir özellik geliyor. “Onu da ekleyeyim.” derken saatlerin nasıl geçtiğini anlamıyorum. Yine de yazılım geliştirme açısından oldukça verimli bir ay geçirdiğimi söyleyebilirim.

Finans ve ekonomi tarafında ise özellikle son 10 gündür kendimi konuya hiç veremedim. Çitlekçi halka arzında yaptığım değerleme doğrultusunda güzel bir getiri elde etmiş olmam beni biraz rehavete sürükledi. Bu durum, takip ve yeni incelemeler konusunda tembellik yapmama neden oldu.

Oyun, film, dizi ve animelerin içine gömüldüm resmen.

Şu an bu yazıyı kaleme alırken ne kadar tembellik yaptığımı daha net fark ediyorum. Sanırım bu yazıların benim açımdan en faydalı taraflarından biri de bu. İnsan ay sonunda ne yaptığını karşısında görünce kendisine karşı çok daha rahat öz eleştiri yapabiliyor.

Kitap Notları

Bu ay elime Sabahattin Ali’nin kısa öykülerinin derlendiği Yeni Dünya kitabı geçti. Yazar, kendine has üslubuyla kitabı neredeyse bir oturuşta bitirtiyor.

Mayıs ayında başladığım Frank Herbert’in altı kitaplık ana Dune serisini de sonunda bu ayın son günlerinde tamamladım. Sırada Hanedanlık Serisi ve Efsaneler Serisi’ndeki toplam altı kitap var. Onları da bitirmek için çaba sarf edeceğim.

Zamanım olursa bütün seriyi, Vakıf evreni için yazdığım yazıya benzer şekilde ayrıca değerlendirip tarihe kendi adıma bir not düşmeye gayret göstereceğim.

Ağustos Ayında Biten Kitaplar:

  • Dune Rahibeler Meclisi — Frank Herbert
  • Dune Sapkınları — Frank Herbert
  • Ölüler İşaret Vermez — Molly Thynne
  • Yeni Dünya — Sabahattin Ali

Ağustos 2026 İzleme Dökümü

Toplam izleme kaydı: 80

Film Listesi (65)

Dizi Listesi (15)

  • Bodyguard — 1. Sezon | Çıkış Yılı: 2018 | Benim Puanım: 8/10 | IMDb: 8/10 | https://www.imdb.com/title/tt7493974/
  • Task — 1. Sezon | Çıkış Yılı: 2025 | Benim Puanım: 7/10 | IMDb: 7,9/10 | https://www.imdb.com/title/tt28013708/
  • Daredevil: Born Again — 2. Sezon | Çıkış Yılı: 2026 | Benim Puanım: 5/10 | IMDb: 8,7/10 |
  • Daredevil: Born Again — 1. Sezon | Çıkış Yılı: 2025 | Benim Puanım: 6/10 | IMDb: 8,4/10 | https://www.imdb.com/title/tt18923754/
  • Game of Thrones — 8. Sezon | Çıkış Yılı: 2019 | Benim Puanım: 9/10 | IMDb: 6,4/10 |
  • Game of Thrones — 7. Sezon | Çıkış Yılı: 2017 | Benim Puanım: 10/10 | IMDb: 9/10 |
  • Game of Thrones — 6. Sezon | Çıkış Yılı: 2016 | Benim Puanım: 10/10 | IMDb: 9/10 |
  • Game of Thrones — 5. Sezon | Çıkış Yılı: 2015 | Benim Puanım: 10/10 | IMDb: 8,7/10 |
  • Game of Thrones — 4. Sezon | Çıkış Yılı: 2014 | Benim Puanım: 10/10 | IMDb: 9,3/10 |
  • Game of Thrones — 3. Sezon | Çıkış Yılı: 2013 | Benim Puanım: 10/10 | IMDb: 8,9/10 |
  • Game of Thrones — 2. Sezon | Çıkış Yılı: 2012 | Benim Puanım: 10/10 | IMDb: 8,8/10 |
  • Game of Thrones — 1. Sezon | Çıkış Yılı: 2011 | Benim Puanım: 10/10 | IMDb: 9/10 | https://www.imdb.com/title/tt0944947/
  • House of the Dragon — 3. Sezon | Çıkış Yılı: 2026 | Benim Puanım: 8/10 | IMDb: 8,3/10 |
  • House of the Dragon — 2. Sezon | Çıkış Yılı: 2024 | Benim Puanım: 8/10 | IMDb: 8,3/10 |
  • House of the Dragon — 1. Sezon | Çıkış Yılı: 2022 | Benim Puanım: 8/10 | IMDb: 8,3/10 | https://www.imdb.com/title/tt11198330/

Dizilerde genellikle sezon tamamlanınca tüm bölümleri bir oturuşta izleme alışkanlığım var; yıllardır neredeyse bu şekilde ilerliyorum. Yoğun çalışma temposunun arasında yeni bölümleri beklemek veya düzenli olarak takip etmek pek bana göre değil.

Zaman zaten çok hızlı akıyor. “Bu eser ne zaman çıkacak?” demeye kalmadan bir bakmışım dizi sezon finalini yapmış bile. Ben de listeme alıp sezon tamamlandıktan sonra bütün bölümleri arka arkaya izliyorum.

House of the Dragon da bunlardan biri oldu. Sezonun bitmesiyle birlikte izleme isteğimin tavan yapması ve benim de biraz tembellik yapmam derken arkasından Game of Thrones maratonu ve onun çağrıştırdığı filmler geldi.

Sonuçta durum pek iç açıcı olmadı.

Çok yememen gerektiğini bildiğin hâlde yersin ve ertesi gün tartıya çıktığında içini bir hüzün kaplar ya… Sanırım şu an tam olarak o hüznü yaşıyorum.

Yapay Zekâ Dünyasından Gelişmeler

Biraz da yapay zekâ haberlerine bakalım.

Gemini tarafında hayal kırıklığım devam ediyor. Dünyadaki hemen hemen bütün şirketlerden daha büyük bir veri havuzunun üzerinde oturmalarına rağmen modellerinin rakiplerine göre hâlâ geride kaldığını düşünüyorum. Çin modelleri o kadar hızlı gelişmeye devam ediyor ki Gemini’nin rekabetteki konumu her geçen ay daha fazla baskı altında kalıyor.

Ayın ortalarında Gemini 3.7 Flash sürümü yayımlandı. Temmuz ayında çıkan 3.6 modelinin üzerine yapılan geliştirmelere rağmen, benim kullanım deneyimimde beklediğim ölçüde büyük bir sıçrama yaratmadı. Modelde belirli iyileştirmeler olsa da özellikle akıl yürütme tarafında daha büyük bir ilerleme görmeyi bekliyordum.

Google’ın bir sonraki büyük nesil Gemini modeli üzerinde çalıştığı da biliniyor. Benim asıl merak ettiğim, şirketin mevcut mimariyi ne kadar ileri taşıyabileceği ve yeni nesilde rakipleriyle arasındaki farkı kapatıp kapatamayacağı.

Açık kaynak yapay zekâ modellerinin yayımlandığı, milyonlarca model ve veri setini bünyesinde barındıran Hugging Face tarafında da dikkat çekici gelişmeler yaşandı. Nvidia’nın yapay zekâ ekosisteminin farklı alanlarında yaptığı agresif yatırımlar, şirketin yalnızca donanım üreticisi olarak kalmak istemediğini açıkça gösteriyor.

Açıkçası Nvidia yine yerinde durmuyor. Yıllar önce Intel’in yaptığı hataları yapmamak için yapay zekâ ekosisteminin hemen hemen her alanında agresif yatırımlar yapmaya devam ediyor.

Bu ay beni en çok şaşırtan gelişmelerden biri ise Meta tarafında oldu.

Meta, Muse Spark 1.2 ve Muse Code tarafında yeni çalışmalarını duyurdu. Muse Code’u henüz yeterince kullanmadım ancak Muse Spark 1.2 ile yaptığım denemeler oldukça başarılıydı. Özellikle ajan yapay zekâ olarak kullandığımda büyük modelleri aratmayacak şekilde verdiğim görevleri eksiksiz ve istediğim biçimde yerine getirebildi.

Üstelik maliyet-performans açısından da oldukça dikkat çekici bir seviyede olduğunu düşünüyorum.

Ayın son günlerinde ise GLM 5.3 Flash modeli çıktı.

320 milyar parametrelik bu model, güçlü bir yerel sistem üzerinde çalıştırılabilecek seviyeye kadar optimize edilmiş durumda. Böyle bir modeli kendi sisteminizde çalıştırabilmek hâlâ ciddi bir donanım maliyeti gerektiriyor ancak birkaç yıl önce düşünülemeyecek büyüklükteki modellerin bugün bireysel kullanıcıların erişebileceği donanımlarda çalıştırılabilir hâle gelmesi bile başlı başına dikkat çekici.

Kodlama dışında özellikle ajan olarak kullandığımda herhangi bir ciddi sıkıntı yaşamadım. Sonuçlarına baktığımda hem maliyet avantajı hem de büyük modellere oldukça yakın sonuçlar vermesi beni Çinli yapay zekâ geliştiricilerinin açık kaynak stratejisinin geleceği konusunda düşündürüyor.

Özellikle şirketler açısından bakıldığında yapay zekâ kullanımı ayda binlerce dolarlık maliyetlere ulaşabiliyor. Birkaç yıl sonra günümüzün en iyi modellerinden bile daha başarılı olabilecek optimize ve yerel çalıştırılabilir modeller bu ihtiyacı karşılamaya başladığında, şirketlerin her ay binlerce dolar abonelik veya API ücreti ödemek isteyip istemeyeceği ciddi bir soru işareti hâline gelecek.

Bence önümüzdeki birkaç yıl yapay zekâ sektörünün iş modelini belirleyecek en önemli konulardan biri de tam olarak bu olacak.

Gelecek Ayın Hedefleri ve Kapanış

Önümüzdeki ay kendimi yeniden şirket incelemelerinin içine gömmeyi, daha fazla ders çalışmayı ve daha fazla kitap okumayı hedefliyorum.

En azından Hanedanlık Serisi ve Efsaneler Serisi’ndeki altı kitabı bitirebilirsem şimdilik bana yeter. 🙂

Bakalım gelecek ay bu yazıyı yazarken kendime ne kadar kızacağım.

İyi dileklerle bir ayı daha uğurluyorum.